Ascanio Celestini: Buka e vjedhur

Të kanë mësuar se nuk duhet vjedhur, se të vjedhësh është diçka e keqe. Të kanë mësuar se buka është e mirë vetëm kur është bukë e fituar me ndershmëri. Të kanë mësuar se buka e vjedhur është bukë e keqe, se nuk mund të hahet. Të kanë mësuar se paratë e vjedhura janë para të pista. E kjo në fakt nuk është medoemos e vërtetë! Është metaforë kjo puna e parave të pista.

Nuk ekzistojnë para të pista apo të pastra: paratë janë para dhe kaq. Kur i merr në dorë nuk të bëhen duart pis prej parave të pista, as të bëhet xhepi pis kur fut në xhep para të pista. Është një metaforë, muhabet intelektualësh, filozofësh… Tallje, me pak fjalë.

Kur ishe fëmijë shkoje në pishinë dhe kujdestari i pishinës të thoshte: “Nuk duhet ta bësh çiçin në ujin e pishinës, se ka një lëndë kimike që transformon çiçin tënd në ngjyrë të kuqe e të gjithë e marrin vesh që ke pshurrur.” Ti, atëherë, si fëmijë i vogël që ishe, i padjallëzuar, shkoje në pishinë dhe kur të shpëtonte shtrëngoheshe shumë për ta mbajtur çiçin. Por në njëfarë pikë, një ditë, të shpëtoi pakëz çiçi. E bëre në ujin e pishinës dhe aty kuptove që nuk kishte asnjë lëndë kimike që mund të vepronte. Askush nuk do ta vinte re. Kuptove që mund të pshurrje për një orë pa pushim në ujin e pishinës dhe askush nuk do të të kishte zbuluar.

Nga ajo ditë fillove të pshurrje në pishinë. Madje e mbaje që nga shtëpia për të shkuar të pshurrje posaçërisht në ujin e pishinës. Hyje aty brenda, shikoje të tjerë që laheshin në pishinë dhe mendoje që ishin të gjithë njerëz që hiqeshin sikur nuk po bënin asgjë, por ndërkohë të gjithë ishin duke pshurrur. Fillove të mendoje që pishina quhet kështu sepse njerëzit shkojnë dhe pshurrin në pishinë [në italisht fjala piscina (pishinë) ka ngjashmëri me foljen pisciare (me pshurrë)]. Kuptove që ishte metaforë, muhabet filozofësh, intelektualësh… si ajo e parave të pista.

Kështu, për herë të parë shkove të vidhje dhe vodhe një copë bukë. E vodhe dhe e hëngre. Pikërisht aty kuptove që ajo bukë e vjedhur kishte të njëjtën shije, identike, me bukën e fituar me ndershmëri. Kështu që shkove të vidhje bukë tjetër: një copë, dy copë… Pastaj në fund, duke vjedhur gjithë ato bukë, mendove “do t’më duhet një qese”. Kështu që vodhe qesen e me qesen e vjedhur vodhe një qese plot me bukë. Pastaj, duke parë që kishte shumë bukë, filloi të bëhej një sasi e madhe buke e vjedhur dhe mendove që të nevojiteshin qese të tjera. E duke parë që u bë shumë bukë, fillove ta shisje.

Dhe klientët e sjellshëm që vinin të blinin bukë te ty të jepnin para, të cilat nuk ishin aspak para të vjedhura, para të pista: ato ishin para të pastra. Edhe pse ti në këmbim nuk është se nuk jepje asgjë, ti jepje bukë. Sigurisht, ti mund të thuash “po ishte bukë e vjedhur”. Ama ata, klientët, e dinë fare mirë, e di edhe ti madje, që buka e vjedhur dhe buka e fituar me ndershmëri kanë të njëjtën shije, identike.

Kështu që fillove të kishe bashkëpunëtorë që vinin të vidhnin bashkë me ty. Të duhej një kamion dhe e vodhe. Le të themi se këta bashkëpunëtorë ishin hajdutët, ama hajdutë sa për të thënë, sepse punonin për ty, ishin thjesht të punësuar/rrogëtarë. Teknikisht hajduti ishe vetëm ti, me pak fjalë ai që dinte gjithçka, që kishte në dorë gjithë sistemin e mashtrimit, dinakërisë dhe hajdutllëkut, le ta themi kështu. Ti ishe vetëm ai që ngiste kamionin, që dije gjithçka, ama tashmë as që ndotje më duart me miell apo me bukë. Përkundrazi, në një moment të caktuar fillove të vidhje shumë kamionë dhe kështu u bënë shumë kamionë që punonin për ty, me shumë njerëz të përfshirë që shpërndanin bukë në çdo anë.

Në një moment të caktuar ti nuk ngisje më kamionin, u bërë një sipërmarrës i madh, lider botëror. Në një moment të caktuar ti bukën e vjedhur as që e shihje më. Kishe vetëm përgjegjësi: përgjegjësinë për t’u shpërndarë një sasi të madhe buke shumë njerëzve që kishin nevojë e për t’u dhënë punë shumë njerëzve që shkonin për të vjedhur bukë për ty. Në një moment të caktuar, e gjithë ajo bukë për t’u vjedhur dhe të gjithë ata kamionë që shkonin e vinin për ty ishin thjesht grafikë, numra, shifra në një material Excel-i në kompjuter.

Pastaj një ditë në zyrë në katin e fundit, n’daç në një grataçelë a n’daç në një hotel luksoz, fike kompjuterin dhe të dielën u ktheve në shtëpi. U ktheve në shtëpi, në vilën tënde të bukur në fshat. Një vilë e blerë me ndershmëri, me para sigurisht të pastra. Hyre brenda në shtëpi dhe aty ishte familja jote e bukur që shikonte lajme në televizion. Në një televizion informativ gazetari thoshte që ishte një skandal i madh që i gjithë tregu i bukës ishte i përqendruar në duart e një personi të vetëm. Kjo gjë quhet “antitrust[1]”… ku e di unë, fjalë të këtij lloji, të jashtme, “konflikt interesi”, gjëra të tilla.

E kishin pikërisht me ty. Të trajtonin si një hajdut pulash. Ti brenda teje mendon se nuk je një hajdut pulash, sepse hajdutët e pulave i kanë gjithmonë duart që qelben erë glasash, pulash, ndërkohë që duart e tua janë të bukura e të pastra. Duart e tua kanë aromë buke. Mban veshur një këmishë të bukur, xhaketën dopiopet, flokët e paktë që të kanë ngelur në kokë janë të lëmuar mirë.

Kështu ti rehatohesh në tavolinë bashkë me gjithë familjen tënde dhe para se të nisësh të hash merr një copë bukë, e përtyp… dhe nuk e merr vesh as vetë nëse është bukë e vjedhur apo bukë e fituar me ndershmëri. Dhe kjo gjë të pëlqen, të bën të zgërdhihesh. Le të themi që kjo është alibia jote, është ajo që do të të mundësojë të mos përfundosh në burg: Për të gjithë njerëzit tashmë, buka e vjedhur dhe buka e fituar me ndershmëri kanë të njëjtën shije, identike.

Përktheu: Xhuliano Bregasi

Marrë nga: Il pane rubato

Shënim:

[1] Antitrust janë ligjet kundër krijimit të monopoleve, të cilat kanë për qëllim ruajtjen e konkurrencës së lirë në treg.

Imazhi: Corrado / Flickr

12 e pëlqejnë këtë postim.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *