Ellen Meiksins Wood: Kapitalizmi dhe emancipimi njerëzor...

Jan 16, 2017 by

Ellen Meiksins Woods është një prej teoricieneve më të rëndësishme bashkëkohore të materializmit historik. Pjesë e asaj rryme teorike që mori emrin e “marksizmit politik” – anëtarët e së cilës këmbëngulnin për përparësinë shpjeguese të marrëdhënieve të prodhimit ndaj forcave të prodhimit – Woods-i është e mirënjohur në qarqet teorike për lëvrimin e temave që nisin nga veçantia e strukturës klasore në poliset greke, duke kaluar nëpërmjet interpretimit të ideve madhore politike në dritën e kushteve shoqërore, për të arritur në sprova mbi imperializmin bashkëkohor. Kjo është hera e parë që Woods-i vjen në shqip. Pjesa e mëposhtme, e botuar rishtas në faqen ueb të Verso Books, është shkëputur nga një artikull më i gjatë i Woods-it i botuar më 1988 në numrin 167 të revistës New Left Review dhe mund të gjendet në...

read more

Dëshmi e një allishverishi të paralajmëruar...

Jan 12, 2017 by

Arlind Qori Në një shkrim të sotëm, Artur Zheji tregon për një ndodhi të marrshme me mend lehtë, por të padëshmuar deri më tash: marrëdhënien midis kryeministrit Rama dhe pronarit të UET e mediave Mapo H. Çili. Z. Zheji thotë se gjatë periudhës 2014-2015, kur ai drejtonte mediat Mapo, “…presioni i kryeministrit, me telefonata të drejtëpërdrejta dhe me të dërguar të specializuar, rritej proporcionalisht me të ashtuquajturën Reformë në Arësim…Dhe atëhere në mënyrë eksplicite, botuesi, pronari, miku dhe gazetari Çili doli dretëpërdrejtë në temë me kërkesa të qarta: ‘Reformatori Rama, është zgjidhja dhe zgjedhja e vetme editoriale e mediave Mapo!’” Ajo që thotë z. Zheji nuk tregon asgjë të pahipotetizuar prej vitesh kritike ndaj reformës në arsimin e lartë, mirëpo ka rëndësi parësore sepse vjen prej një dëshmitari. Çdo gjurmues dhe analizues i ligjërimit...

read more

Konsumerizmi i pafre

Jan 9, 2017 by

Adam Stoneman Konsumi në dukje — krekosja e mirëqenies si shprehje e pushtetit ekonomik — nuk është dukuri e re, por ndoshta kurrë nuk ka qenë kaq e lehtë për t’u praktikuar. Media sociale ka ndihmuar për ta normalizuar atë, duke mbështetur një imazh individualizmi konkurrues dhe entërprejnërshipi, në të cilën përvoja e bollëkut duhet me doemos të dokumentohet e të shpërndahet online. I kredhur në harenë e një blerjeje të mirë, instinkti e shtyn ta shpërndajë atë me miqtë dhe ndjekësit online. Në ballë të kësaj krekosjeje të kamjes qëndron klasa e re — djemtë dhe vajzat e njëpërqindëshit, të cilët kanë marrë përsipër të shpalosin pasurinë e prindërve të tyre ne Instagram dhe Snapchat. Fotografitë e tyre më pas përzgjidhen dhe publikohen në blogjet e njohura si Rich Kids of Instagram apo...

read more

Peshk apo peshkaqen?

Jan 4, 2017 by

Klodi Leka Një nga zotimet themelore të kushtetutës sonë është se çdo qytetar ka të drejtë të zgjedhë dhe të zgjidhet në detyra publike. Pra çdo qytetar është krijesë politike. Të paktën në formë, ngaqë në përmbajtje të gjithë jemi të vetëdijshëm mbi kufizimet praktike të t’qenit njeri politik. Mirëpo procesi i shkriminalizimit, me apo pa dashje, e ka rrëzuar edhe këtë formë. Ndalimi i individëve për të marrë pjesë në punët publike për shkak të biografisë së tyre, pavarësisht qëllimit, është shkelje e një lirie akoma më të madhe. Ligji i shkriminalizimit është problematik edhe në botëkuptim. Konceptualisht është konservator, ndërsa praktikisht diskriminues ndaj njerëzve të thjeshtë. Sipas këtij ligji, njeriu nuk ndryshon. Ka farën e mëkatit brenda. Nëse kryen një krim një ditë, je kriminel deri në fund të jetës. Ai nuk...

read more

E majta mund të fitojë

Dec 30, 2016 by

Pablo Iglesias[1] Partia më e re politike në Spanjë është njëherit më popullorja. Me rrënjë te Lëvizja e “indignados”-ve[2] e vitit 2011 (e quajtur Lëvizja 15-M), “Podemos”-i[3] u lind në janar përmes një peticioni të nisur nga një duzinë intelektualësh. Në zgjedhjet e majit për Parlamentin Evropian, vetëm ca muaj pas themelimit, kjo parti e majtë fitoi 8% të votave. Tani është partia e dytë më e madhe në Spanjë për nga anëtarësia dhe më e madhja sipas sondazheve. Madje edhe “Financial Times” e pranon se “partia e re duket në rrugë të mbarë për ta shpartalluar sistemin e kahershëm dypartiak në Spanjë.” Në një tubim të mbajtur në këtë vit në Vajadolid të Spanjës, sekretari i përgjithshëm i “Podemos”-it Pablo Iglesias dha mendimin e tij se si mund të triumfojë e majta. Në...

read more

Noam Chomsky: Socializëm për të pasurit, kapitalizëm për të varfrit...

Dec 22, 2016 by

Si arritëm një nivel të pashembullt historikisht pabarazie në Shtetet e Bashkuara? Dokumentar i ri “Rekuiem mbi ëndrrën amerikane” i drejtohet dijetarit Noam Chomsky për një shpjegim më të detajuar se si kaq shumë pasuri dhe pushtet përfundoi në kaq pak duar. Shtetet e Bashkuara po shënojnë rënie të shpejtë në disa fronte – kolaps infrastrukturor, dallim i madh mes të kamurve dhe të varfërve, paga të ngrira, vdekshmëri e  lartë foshnjore, numri më i lartë i burgosjeve në botë – dhe vazhdon të jetë vendi i vetëm në botën e përparuar pa një sistem universal të kujdesit shëndetësor. Pyetjet mbi natyrën e ekonomisë së Shteteve të Bashkuara dhe mosfunksionimit të sistemit politik janë më vendimtare se kurrë, përfshirë edhe ato rreth statusit të së ashtuquajturës Ëndërr Amerikane, e cila ka shërbyer gjatë si pikë frymëzimi...

read more

Ne, akoma të gjallët

Dec 15, 2016 by

Klodi Leka Dimër. Gjithnjë më ka pëlqyer dimri. I strukur në këndin e kuzhinës, në pamundësinë proletare për të pasur një dhomë ku të habitesha me lulëzimet e mistershme rinore, lëshoja vështrime kureshtare mbi botën. Katër muret e bardha të dhomës, të lyera me gëlqere të varfër dhe pa asnjë zbukurim, më kallnin të ftohtin. Sidomos kur rryma elektrike hiqej për orë të tëra dhe mamaja nuk kish me çfarë t’i ziente groshët, avujt e së cilës, bashkë me ndjesinë e të qenit në shtëpi, ngrohnin për pak çaste trupat tanë të vegjël. Dhe kur rryma rikthehej, nuk mund ta ndiznim aq sa dëshironim furnelën me tullë, ngaqë nuk mund ta paguanim dritën dhe të ngrohtin. Prandaj bënim gjithçka t’i arratiseshim acarit që priste acarueshëm pas derës dhe që tentonte të përvidhej poshtë saj,...

read more

Salca që s’diti të diskriminojë...

Dec 12, 2016 by

Deni Sanxhaku “Askush nuk mund të prekë tjetrin, nuk mund ta qëllojë dhe nuk mund të bëjë asgjë, sepse është kundër dinjitetit njerëzor. Edhe sikur jevg të ishte, më falni për shprehjen, një X ministre apo X ministër”. Këto ishin ekzaktësisht fjalët e pronarit të universitetit privat UET Henri Çili, lobues i ligjit për arsimin e lartë dhe i çdo reforme privatizuese, pavarësisht qeverisë që i propozon, gjatë një debati në emisionin Opinion të para disa ditëve mbi skuqjen me salcë ndaj ministres Nikolla nga aktivistja e Lëvizjes “Për Universitetin”. Disa aktivistë të të drejtave të njeriut nga Lëvizja Rinore Egjiptiane dhe Rome në Elbasan nuk vonuan të mbajnë një qëndrim publik ndaj këtij akti të shëmtuar që nxit gjuhën e urrejtjes ndaj një pakice etnike, duke ankimuar një kërkesë për gjuhë diskriminuese ndaj...

read more

Kush jemi e për çfarë luftojmë?...

Dec 9, 2016 by

Arlind Qori Dhënë gazetës “Intervista”   Ç’përfaqëson Lëvizja Për Universitetin? Lëvizja Për Universitetin trupëzon idenë e një universiteti emancipues, vatër mendimi kritik dhe lirie akademike, të çliruar nga sundimi i pushtetarëve dhe biznesmenëve dhe të hapur për gjithkënd që e do dijen, pavarësisht mundësive ekonomike. Ajo ngërthen brenda vetes studentë, pedagogë dhe qytetarë që brengosen për gjendjen e universiteteve shqiptare dhe kërkojnë ta përmirësojnë atë.   A jeni ju enveristë? Marksistë? Këto ditë na kanë akuzuar edhe për terroristë, kështu që nuk është çudi që dikush të na pyesë edhe nëse jemi pedofilë. Gjithsesi disa sqarime janë të domosdoshme. Lëvizja Për Universitetin është e organizuar sipas parimeve të demokracisë së drejtpërdrejtë, pa hierarki. Nëse dikujt demokracia radikale i duket totalitarizëm, siç dëshmoi para ca ditësh ministrja e Arsimit, atëherë faji nuk është yni, por...

read more

Mjerimi i neoliberalizmit

Dec 6, 2016 by

Çfarë po mundohet të na tregojë Çili rreth marrëdhënieve shoqërore, shtetit dhe shkencës në Shqipërinë neoliberale? Klevis Kolasi Le ta marrim Çilin seriozisht! Nga debati mbi aktin e protestës ndaj ministres Nikolla në emisionin Opinion zhvilluar më datë 21 nëntor 2016, dy tema të përsëritura vazhdimisht nga Henri Çili do të shërbenin si pikënisje për të shpjeguar gjendjen e marrëdhënieve shoqërore sot në Shqipëri dhe pasqyrimin e tyre në raportin aktual midis shtetit dhe klasave shoqërore. Këto të fundit janë zhdukur jo vetëm nga ligjërimi politik, por edhe hulumtimi shkencor si rezultat i hegjemonisë gjithëpërfshirëse neoliberale. Henri Çili vazhdimisht ka akuzuar si ideologjike çdo qasje që rroket të depërtojë poshtë asaj çka thuhet dhe flitet rëndom në media. Pra një qasje kritike, ndaj ligjëratës dominuese politike dhe që në rastin konkret mbron të drejtën...

read more